Ampullerin Bağlanma Şekilleri Konu Anlatımı

korayturgut

Öğrenci
13 Ara 2020
518
2
18
Ampullerin Bağlanma Şekilleri Konu Anlatımı


ELEKTRİK AKIMI

Elektrik yüklerinin iletken maddeler üzerinden hareketi ile elektrik akımı oluşur. Elektrik akımı elektronların pilin (-) kutbundan (+) kutba hareket etmesi sonucu oluşur.

1608140135390.png

NOT: Elektrik akımı ile elektronların hareket yönü birbirine zıttır.

1. Elektrik Devre Elemanları ve Görevleri

İletken tel Elektrik akımını iletilmesini sağlar.
Ampul Elektrik enerjisini ışık enerjisine çevirir.
Anahtar Elektrik akımının iletilmesini kontrol eder.
Pil Kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine çevirir.
Devre elemanlarının çalışması için gerekli akımı sağlar.

BİLGİ: Basit bir elektrik devresi su tesisatına benzerlik gösterir.
Su pompası: Üreteç
Borular: İletken tel
Kıvrımlı borular: Direnç
Vana: Anahtara benzetilebilir.

2. Elektik Akımı

Elektrik akımı ampermetre adı verilen araçla ölçülür. Ampermetre elektrik devresine seri olarak bağlanır. Ampermetrenin gösterdiği direnç çok azdır, üzerinden çok akım geçer. Ampermetrenin + ve - uçları pilin + ve - uçlarına bağlanmalıdır. Akımın birimi Amper (A)'dir ve akım I simgesi ile gösterilir.

1608140299304.png

Her elektrikli aracın kullanacağı elektrik miktarı farklıdır. Elektrikli aracın kullandığı akım miktarı arttıkça kullandığımız enerji miktarı da artar.

3. Elektrik Gerilimi (Potansiyel Farkı)

Devredeki gerilimi ölçmek için kullanılan araca voltmetre denir. Voltmetre elektrik devresine paralel bağlanır. Voltmetrenin direnci çok yüksektir, üzerinden çok az akım geçer.

1608140346585.png

Gerilimin birimi Volttur ve volt V simgesi ile gösterilir.

4. Direnç

Bir elektrik devresinde gerilimin akıma oranı sabittir. Bu oran direnci verir. Direnci bulduğumuz bu kurala "Ohm Kanunu" denir. Ohm kanunu Georg Simon Ohm tarafından bulunmuştur. Direnç R sembolü ile gösterilir. Birimi ohm (Ω)'dur. Direnci ölçmek için direnç ölçer (Ohmmetre) kullanılır. Ayrıca direnç, gerilimin akıma oranı ile bulunur.

1608140414580.png

Devreye fazladan pil bağlanarak gerilim artırıldığında devrenin direnci değişmez. Gerilim arttıkça akımda artacak, iletkenin direnci arttıkça üzerinden geçen akım da azalacaktır.

AMPULLERİN BAĞLANMA ŞEKİLLERİ

Bir elektrik devresinde birden fazla ampul kullanılacaksa bu ampuller, elektrik devresine iki farklı şekilde bağlanır. Bunlar seri bağlama ve paralel bağlama şeklindedir. Ampullerin bağlanma şekilleri parlaklığını etkiler.

1. SERİ BAĞLAMA

1608140468448.png

Ampullerin sadece birer uçlarının birbirine bağlanmasıyla oluşan bağlanma şekline seri bağlama denir. Seri bağlı ampul sayısı artırıldığında dirençler artacağı için üzerilerinden geçen akım miktarı da azalır. Buna göre;

Seri bağlı ampulleri sayısı arttıkça ampullerin parlaklıkları azalır.

Seri bağlı ampullerden biri çıkarılırsa veya patlarsa diğer ampuller de ışık vermez.

Seri bağlı ampullerde direnci büyük olan daha parlak yanar.

Seri bağlı ampuller, paralel bağlı ampullere göre pili daha uzun sürede bitirir.

Ampuller, üzerinden geçen akıma direnç uygular. Ampulleri aynı zamanda birer direnç olarak düşünebiliriz.

Seri bağlı ampuller şerit ledlerde, yılbaşı ağacı süslerinde ve daha bir çok alanda kullanılır.


2. PARALEL BAĞLAMA

1608140542245.png


Ampullerin bir uçları bir noktada, diğer uçları da başka noktada birleşerek yapılan bağlamaya paralel bağlama denir. Paralel bağlı ampullerin sayısının artması ampullerin parlaklıklarını değiştirmez. Buna göre;

Paralel bağlı ampullerden biri çıkarılır veya patlarsa, diğer ampuller ışık vermeye devam eder.

Ampuller özdeş ise üzerilerinden geçen akım miktarı da birbirine eşittir.

Evlerde, otomobillerde ampuller birbirine paralel bağlanmıştır.

Paralel bağlı devrelerde ampuller fazla parlak yandığı için pil daha çabuk biter.


Paralel bağlı ampullerin direnci farklı ise, direnci küçük olan ampul daha parlak yanar.

NOT: Paralel bağlanmış dirençlerde ana koldaki akım bölündüğü için, paralel bağlanmış dirençlere akım bölücü de denir.
 
Son düzenleme: