8.Sınıf SBS T.C. İnkılap Tarihi Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası ve Atatürk’ün Ölümü

AskinElibol

Öğrenci
13 Ara 2020
10,277
10
38
TÜRKİYE’NİN DIŞ POLİTİKASI

Türk Dış Politikasının Temel İlkeleri


ü Siyasi ve ekonomik bağımsızlığın korunması

ü Milli çıkarların korunması

ü İttifaklara önem verilmesi

ü Devletlerin eşitliği prensibine uyulması

ü Yurtta Sulh, cihanda sulh prensibinin gerçekleştirilmesi

1923-1930 DÖNEMİ

■ Türkiye’nin dış politikası, Lozan’dan geriye kalan sorunların çözülmesine ve Lozan’da alınan kararların uygulanmasına yönelik olmuştur.

1923-1930 döneminde; Musul sorunu, dış borçlar, yabancı okullar ve nüfus mübadelesi konuları Türkiye’nin dış politikasında belirleyici olmuştur.

IRAK SINIRI VE MUSUL MESELESİ

  • Lozan Barış Antlaşması’yla Musul sorunu çözüme kavuşturulamamıştır. Türk Hükümeti, Musul halkının çoğunun Türk olmasından dolayı Musul’un kendisine bırakılmasını istiyordu.
  • İngiltere ise bölgenin zengin petrol yataklarına I sahip olması ve ekonomik çıkarları dolayısıyla Musul« topraklarını bırakmak istemiyordu.
  • Lozan’da Musul sorununun iki taraf arasında yapılacak karşılıklı görüşmelerle halledilmesine karar verilmişti.
  • İkili görüşmeler sırasında bir çözüm sağlanamamış ve durum Milletler Cemiyetine götürülmüştü.
  • İngiltere’nin uzlaşmaz tutumu üzerine Türkiye, bölgeye müdahale kararı almış, fakat bu sırada Şeyh Sait İsyanı’nın çıkması, müdahalenin gerçekleşmesini engellemişti.
  • Sonuç olarak 5 Haziran 1926’da iki ülke arasında Ankara Antlaşması imzalanmış ve Musul sorunu çözülmüştür.Türkiye, Şeyh Said isyanıyla uğraştığı için gerekli askeri müdahalede bulunamadı.
Ankara Antlaşması (1926)

  • Türkiye ile İngiltere arasında yapıldı.
  • Musul, İngiliz mandasındaki Irak’a verildi.
  • Musul’un petrol gelirlerinin % 10’u yirmi beş yıllığına Türkiye’ye verildi.
  • Türkiye beş yüz bin İngiliz sterlini karşılığı bu hakkından vazgeçti.
Önemi

v Türk—İngiliz anlaşmazlığı sona erdi.

v Musul’un kaybıyla Misak-ı Milli’den taviz verildi.

v Musul’daki Türkleri koruyucu kararlar alınmadı.

DIŞ BORÇLAR SORUNU



ü Fransa ile aramızda sorun oldu.

ü Türkiye’den alacağı en fazla devlet olan Fransa, borçların altın olarak ödenmesini istedi.

ü Türkiye ise borçların kağıt para olarak ve Fransız frangı şeklinde ödenmesini kabul ettirdi.


ü Türkiye borçların ana parasını 1954’e, faizlerini ise 1984’e kadar ödedi.


ü 1929’da başlayan dünya ekonomik bunalımı Türkiye’nin borçlarını geç ödemesinde etkili oldu.