Ülkemizin kaynakları ünitesi konu özeti

AskinElibol

Öğrenci
13 Ara 2020
10,277
10
38
4. ÜNİTE :ÜLKEMİZİN KAYNAKLARI

Canlıların yararına kullanılabilecek her şeye kaynak denir

İnsanların eseri olan ya da doğal çevreden elde edilen, işletildiğinde gelir getiren zenginliklere ekonomik kaynak denir.

Gelir getiren, ekonomik kaynakları kullanmak adına yapılan çalışmaların tümüne ekonomik faaliyet- ekonomi denir.

Doğada kendiliğinden var olan insanların ve diğer canlıların hayatlarını sürdürmelerine yardımcı olan kaynakların tümüne DOĞAL KAYNAK denir.



DOĞAL KAYNAKLAR








Toprak Su Orman Maden



Ekonomik Faaliyetler

DOĞAL KAYNAKLARA BAĞLI EKONOMİK FAALİYETLER







TOPRAK SU ORMAN MADEN


TARIM BALIKÇILIK KAĞIT MADENCİLİK

HAYVANCILIK TURİZM KERESTE DEMİR-ÇELİK SAN

TOPRAK ÜR. ULAŞIM MOBİLYA

*SERAMİK ORMANCILIK

*TUĞLA

*KİREMİT

*ÇİMENTO

*FAYANS



EKONOMİK FAALİYETLER










TARIM SANAYİ HİZMET








*ZİRAAT *MAKİNE *ULAŞIM

*HAYVANCILIK *TOPRAK-ÇİMENTO *TURİZM

*GIDA *EĞİTİM

*DERİ-TEKSTİL *SAĞLIK

*MADEN *BANKACILIK

*ORMAN ÜRÜNLERİ *TİCARET

*KİMYA

*OTOMOTİV

Ülkemizde Ekonomiyi Etkileyen Faktörler

àCoğrafi etkenler,

àDoğal kaynaklar,

àTeknolojik gelişmeler,

àİhtiyaçlar ve istekler,

àDevletin katkısı,

àUlaşım şartları,

àNüfus ve yerleşme.



ÜLKEMİZDE TARIM

Tarım:
Topraktan ürün elde etmek için yapılan çalışmalardır.



Tarımı Etkileyen Faktörler


*İklim, *yükselti,

*denize uzaklık, *toprağın cinsi



TARIMDA VERİMİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER


*Sulama, *gübreleme, *ilaçlama, *tohum ıslahı,



*toprak analizi, *makineleşme, *zirai mücadele, *pazarlama.



BÖLGELERİMİZE GÖRE TARIM ÜRÜNLERİ


BÖLGEMİZTARIM ÜRÜNÜ
KARADENİZ*ÇAY *PİRİNÇ *KENEVİR *MISIR
* KETEN *TÜTÜN * FINDIK (EN ÇOK)
AKDENİZTURUNÇGİLLER *PAMUK *MUZ (EN ÇOK)
*YERFISTIĞI *MISIR (EN ÇOK) *SOYA FASULYESİ (EN ÇOK)
EGE*TÜTÜN (EN ÇOK) *ZEYTİN *PAMUK *ÜZÜM
*TURUNÇGİLLER *HAŞHAŞ *İNCİR (EN ÇOK)
MARMARA*AYÇİÇEĞİ (EN ÇOK) *FINDIK *MISIR
*PİRİNÇ (EN ÇOK) *ZEYTİN *BUĞDAY
İÇ ANADOLU*ŞEKERPANCARI (EN ÇOK) *ARPA (EN ÇOK) *ÇAVDAR
*YEŞİL MERCİMEK (EN ÇOK) *FASULYE *BUĞDAY *NOHUT
DOĞU ANADOLU*BUĞDAY *BAKLAGİLLER *ŞEKERPANCARI
*ARPA *PAMUK (IĞDIR OVASI)
GÜNEYDOĞU
ANADOLU
*KARPUZ (DİYARBAKIR) *PAMUK (EN ÇOK)
*KIRMIZI MERCİMEK (EN ÇOK) *ANTEP FISTIĞI *SUSAM


NOT:

çay,

tütün,

Şekerpancarı Devlet Denetiminde

Kenevir üretilir.

haşhaş



DİKKAT ;
tarım ürünleri yetiştirildikleri yerdeki ekonomik faaliyetleri (ticaret,sanayi,iş imkanları) doğrudan etkiler.



Akdeniz Pamuk dokuma-tekstil





Marmara ayçiçeği sıvı yağ fabrikaları



HAYVANCILIK


*BÜYÜKBAŞ H. *KÜMES H. * BALIKÇILIK

*KÜÇÜKBAŞ H. *İPEKBÖCEKÇİLİĞİ *ARICILIK











BÖLGELERİMİZE GÖRE HAYVANCILIK



Hayvancılık Faaliyeti Bölgesi Nedeni



Büyükbaş hayvancılık Karadeniz Yaz yağışları

Doğu Anadolu Gür otlaklar



Küçükbaş hayvancılık İç bölgeler Bozkırların geniş yer kaplaması



İpekböcekçiliği Güney Marmara Dut ağacının çokluğu



Kümes hayvancılığı Marmara- Ege Kentleşmeye bağlı tüketim



Arıcılık Karadeniz- Ege Bitki örtüsünün çeşitliliği



Balıkçılık Karadeniz (I.) Deniz





NOT:Sularımızda taşımacılık yapılmaz ancak arazinin engebeli oluşundan dolayı hidroelektrik üretiminde yararlanılır.



MADENCİLİK

Maden:
Yeraltında bulunan zenginlik kaynaklarıdır.

Madenleri araştırmak için 1935’te MTA(Maden Tetkik- Arama Enstitüsü) ve Etibank kuruldu.



BİR MADENİN ÇIKARILMASI İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR


REZERVİNİN BOL OLMASI



SAF MADEN MİKTARI ÇOK OLMALI



KALİFİYE (nitelikli) ELEMAN OLMALI



YETERLİ SERMAYE OLMALI



ULAŞIMININ KOLAY OLMASI



BAZI MADENLERİMİZ



MADEN
ÇIKARILAN YER İŞLENEN YER



DEMİR
Sivas,-Divriği,Malatya-Hekimhan Karabük İskenderun Ereğli



BAKIR
Küre-Kastamonu,Murgul-Artvin Murgul,Samsun,Elazığ

Maden-Elazığ,Rize-Çayeli



KROM Guleman-Elazığ, Fethiye-Muğla Antalya,Elazığ

Orhaneli-Bursa,Mihalıççık-Eskişehir



MERMER Afyon,Bursa,Marmara Adası,Denizli Afyon,Bandırma,İst.



BOR
Kütahya,Eskişehir,Balıkesir Bandırma





ENERJİ KAYNAKLARIMIZ

Tükenebilir Tükenmez

(Yenilenemez) (Yenilenebilir)



Kömür Hidroelektrik

Petrol Güneş

Linyit Rüzgar

Doğalgaz Jeotermal

Toryum-Uranyum



SANAYİ(Endüstri)


Hammaddelerin fabrikalarda işlenerek mamul madde haline getirilmesine SANAYİ denir.

Sanayi kuruluşu kurmak için;

*Hammadde *Ulaşım *Sermaye *Enerji

*İş gücü *Teknolojik araçlar *Uzman kişiler *Pazarlama gerekir.



BAZI SANAYİ DALLARIMIZ


Besin Sanayi . Dokuma Sanayi .Deri Sanayi

Maden Sanayi .Otomotiv sanayi .Kimya Sanayi

Diğer (Cam,Çimento,gemi,mobilya,porselen)

DİKKAT: Ülkemizde sanayi kuruluşları hammaddeye göre yoğunluk kazanır.



Örneğin

Konya ve civarında un,makarna, bisküvi

Erzurum-Kars illerinde süt ve süt ürünleri

Kocaeli,Bursa ve İstanbul’da ağır sanayi dalları gelişmiştir.

NOT: Sanayisi en gelişmiş bölgemiz Marmara Bölgesidir.



TURİZM

YAZ TURİZMİ KIŞ TURİZMİ SAĞLIK TURİZMİ


*Antalya *Uludağ *Afyon *İzmir

*Muğla *Palandöken *Sivas *Pamukkale

*İzmir *Erciyes *Bursa *Yalova

*Aydın *Ilgaz



KÜLTÜREL(TARİHİ-SOSYAL-DOĞAL GÜZELLİK) TURİZM

*Kapadokya *İzmir *Çanakkale *Trabzon *Şanlıurfa *Mardin

DİKKAT:

Pek çok kişiye iş imkanı sağlayan turizm; sadece ekonomik olarak değil, ülkemizin tanıtılması açısından da önemlidir.



ORMANLARIMIZ (ALO177)


*İklimi dengeler. *Sel ve erozyonu önler *Yağış getirir. *Oksijen kaynağıdır.

*Ulusal savunma ve güvenlik açısından önemlidir. *Pek çok canlı için barınak özelliği taşır.

*Ülke turizmine katkı sağlar. *Mobilya sanayinin hammaddesidir.

*Bazı yerlerde yakacak maddesi olarak kullanılır.



YATIRIM VE PAZARLAMA

YATIRIM:
Maddi veya manevi kazanç sağlamak için yapılan iş.

Yatırımı Etkileyen Faktörler

*Hammadde *Ulaşım *Yer şekilleri *İklim *Nüfus ve yerleşme

Bölgelere Göre Yatırım Yapılan Sanayi Kolları:

Marmara:
Yer şekilleri, iklim, ulaşım, pazarlamaà Sanayi ( 1. sırada)

Karadeniz:
Ormanlar-ürünlerà Mobilya, kereste, çaykur, Fiskobirlik

İç Anadolu:
Tahılà Un, makarna, bisküvi fabrikası

Doğu Anadolu:
Büyükbaş hayvancılıkà Et, süt ürünleri, deri fabrikası

Güneydoğu Anadolu:
Petrolà Petrol rafinerisi

DİKKAT

Girişimciler yatırım yaparken öncelikli olarak bölgenin * coğrafi şartlarına *hammadde ve *ulaşım durumuna bakmalı buna uygun yatırım yapmalıdırlar.



VERGİ VEREREK KAZANIYORUZ

VERGİ:
Devletin vatandaşa daha iyi hizmet sunabilmek için kişilerin gelirlerinden ve mallarından yasalar çerçevesinde aldığı paraya denir.

Bazı Vergi Çeşitlerimiz:

Emlak Vergisià Ev- dükkân sahipleri

Taşıt Vergisià Araç sahipleri

Kurumlar Vergisià Kurumlar

Katma Değer Vergisi Tüm alış veriş yapanlar (KDV)

Veraset ve İntikal Miras ve şans oyunlarından kazananlar

ÖTV( Özel Tüketim V) Lükse giren harcamaları yapanlar

Gelir Vergisi Kazancı olan herkes(kazancına göre)

Vergiler:

Güvenlik, Savunma, Sağlık, Eğitim, Ulaşım alanlarında kullanılarak kişilere tekrar geri döner.

Vergi vermekle yükümlü olan kişiye MÜKELLEF denir.

Alış veriş sonrasında vergi kaçırılmasını önlemek için mutlaka fişimizi almalıyız.



HANGİ MESLEK?

MESLEK:
Kişinin geçimini sağlamak için yaptığı sürekli işe denir.

Meslek Seçerken;

àSevdiğimiz

àYapabileceğimiz

àVücut yapımıza- gücümüze uygun

àSağlık durumumuza uygun olmasına dikkat etmeliyiz.



Nitelikli Eleman
: Yapacağı mesleği, o işin okulunda öğrenen, eğitimini almış kişilere denir.

Nitelikli Elemanın Ülkeye katkıları:

àZaman, malzeme ve emekten tasarruf sağlar, ülke ekonomisine katkıda bulunur.

àYenilik ve gelişmelere açıktır.

àİşini severek en iyi şekilde yapar.

àDaha üretkendir.

àKendisi de buluşlar yapabilir.

Her mesleğin kendine uygun becerileri vardır. Kişiler meslek seçerken buna dikkat etmelidir.

İnsanları seven ,yardım etmekten hoşlanan kişiler, *doktor,*öğretmen,*psikolog,*hukukçu olmayı seçmeli,

Makineler,tamir gibi işlerden hoşlananlar ise *mühendislik dallarına yönelmelidir.

Eğitim alırken de ilgi duyduğu,yapabileceği mesleğe uygun bir okula yönelerek nitelikli eleman olmalıdır.



NİTELİKLİ İNSAN GÜCÜ VE GİRİŞİMCİLİK

Nitelikli insanlar
ülke kalkınmasına bilinçli olarak katkıda bulunurlar.

Çünkü; Nitelikli elemanlar ilgi ve yetenekleri doğrultusunda aldıkları eğitimle topluma daha üretken olarak katılırlar. Bilinçli olarak yaptıkları girişimlerle ülke kalkınmasına,ekonomik ve bilimsel gelişmeye,ülke tanıtımına katkıda bulunurlar.