ORTALAMA, ORTANCA VE TEPE DEĞER

AskinElibol

Öğretmen
13 Ara 2020
6,450
8
38
ARİTMETİK ORTALAMA
Verilerin toplamının veri sayısına bölümüyle elde edilen sayıya aritmetik ortalama denir.
ÖRNEK: 2, 5, 11 sayılarının aritmetik ortalamasını bulalım.

2+5+113=183=62+5+113=183=6 olarak bulunur.

ÖRNEK: İki öğrencinin bir hafta içinde okudukları kitap sayfa sayıları aşağıda verilmiştir. Bu öğrencilerin günlük ortalama kitap okuma sayfa sayılarını bulalım.

GÜN1. ÖĞRENCİ2. ÖĞRENCİ
PAZARTESİ2015
SALI2510
ÇARŞAMBA1535
PERŞEMBE205
CUMA1015
ÇÖZÜM:

1. Öğrencinin Günlük Ortalaması: 20+25+15+20+105=905=1820+25+15+20+105=905=18 olarak bulunur.

2. Öğrencinin Günlük Ortalaması: 15+10+35+5+155=805=1615+10+35+5+155=805=16 olarak bulunur.


ÖRNEK: Ahmet, Mehmet, Samet ve Fikret’in yaşları ortalaması 14’tür. Ahmet 15, Mehmet 11, Samet 13 yaşında ise Fikret kaç yaşındadır?

ÇÖZÜM:

4 kişinin yaş ortalaması 14 ise bu dört kişinin yaşları toplamı 56’dır. Ahmet, Mehmet ve Samet’in yaşları toplamı 39 olduğu için Fikret’in yaşı 56-39=17’dir.

MOD (TEPE DEĞER)
Bir veri grubunda en çok tekrar eden sayı o veri grubunun tepe değeridir.
ÖRNEK: 3, 5, 5, 6, 7, 7, 7, 8, 10 veri grubunun tepe değerini bulalım.

En çok tekrar eden veri 7 olduğu için tepe değer 7’dir.

Veri grubunda her veri sadece bir kez verilmişse tepe değeri hesaplanamaz.
ÖRNEK: 45, 57, 92, 53, 27 veri grubunun tepe değerini bulalım.

Bu veri grubunda tekrar eden veri bulunmadığı için tepe değeri yoktur.

Tepe değeri birden fazla olabilir.
ÖRNEK: 12, 5, 12, 15, 17, 13, 9, 13 veri grubunun tepe değerini bulalım.

Bu veri grubunda en çok tekrar eden veriler 12 ve 13 olduğu için tepe değeri 12 ve 13’tür.

ÖRNEK: 20, 15, 21, 16, 17, 20, 16, 20, x veri grubunun tepe değeri iki tane ise x’i bulalım.

Veri grubunda 20 sayısıdan 3 tane, 16 sayısıdından 2 tane vardır. Tepe değeri iki tane olduğu için x de 16’dır.

MEDYAN (ORTANCA DEĞER)
Bir dizideki sayılar, küçükten büyüğe doğru sıralandığında ortadaki sayı bu dizinin medyanıdır.
ÖRNEK: 25, 13, 22, 19, 11 veri grubunun ortanca değerini bulalım.

Verileri küçükten büyüğe doğru sıralayalım: 11, 13, 19, 22, 25

Ortadaki sayı olan 19 bu veri grubunun ortanca değeridir.

Eğer veri sayısı çift ise medyanı bulmak için ortadaki iki verinin aritmetik ortalaması alınır.
ÖRNEK: 3, 5, 7, 8, 9, 10, 12, 18 veri grubunun ortanca değerini bulalım.

Veriler sıralanmış bir şekilde verilmiş. Veri grubunun tam ortasında iki tane sayı olduğu için bu sayıların ortalaması medyandır.

8+92=172=8,58+92=172=8,5 olarak bulunur.